Devlerin Savaşı: Uludağ’ın Altında Hâlâ Typhon mu Uyuyor?
Uludağ hakkında anlatılan en eski Bitinya efsanelerinden biri
Antik çağda Uludağ’ın adı yalnızca bir dağ değildi.
O, “Olympos”tu.
Yani tanrıların göğe en yakın tahtı…
Bugün kayak pistleri, çam ormanları ve sisleriyle bildiğimiz bu dağ; antik Bitinya halkı için Zeus’un yıldırımlar savurduğu kutsal bir zirveydi. Antik kaynaklarda Olympos adı, tanrıların yaşadığı dağ olarak geçer.
Fakat Bursa’nın eski anlatılarında Uludağ yalnızca tanrıların evi değildir.
Aynı zamanda dünyanın en büyük savaşlarından birinin mezarıdır.
Zeus ile Typhon’un Savaşı
Yunan mitolojisine göre Gaia’nın öfkesiyle doğan Typhon; yüzlerce başlı, ateş saçan, devasa bir yaratıktı. Öyle korkunçtu ki sesi bazen boğa, bazen aslan, bazen fırtına gibi duyulurdu. Antik metinlerde Typhon’un tanrıları bile korkuttuğu anlatılır.
Efsaneye göre Typhon göklere meydan okuyup Olimpos’u ele geçirmek istediğinde Zeus yıldırımlarıyla ona saldırır.
İşte Bitinya’da anlatılan yerel varyasyona göre, bu savaşın yankıları Bursa semalarında yaşandı.
Zeus’un gökten fırlattığı dev kayalar…
Parçalanan topraklar…
Göğe yükselen dumanlar ve alevler…
Halk arasında bunların üst üste yığılmasıyla Uludağ’ın oluştuğuna inanılırdı.
Dağın derinlerinden gelen uğultular ise sıradan bir doğa sesi sayılmazdı.
Çığ düşerken duyulan korkutucu gürültüler, fırtına gecelerinde zirveden gelen uğuldamalar ya da yer sarsıntıları…
Bitinya halkı bunların, yerin altında hâlâ zincire vurulmuş Typhon’un öfkesi olduğuna inanırdı.
Çünkü efsaneye göre Zeus, Typhon’u tamamen yok edememişti.
Onu yalnızca dağın altına hapsetmişti.
Uludağ’ın “Tanrı Dağı” Olması
Antik çağ tarihçileri ve gezginleri, Bursa’daki Olympos’un sıradan bir dağ olmadığını sık sık vurgular. Bazı eski anlatılarda Uludağ’ın “hep parlayan dağ” olarak anıldığı aktarılır.
Bu yüzden Bitinya halkı için Uludağ:
Tanrıların yaşadığı yer,
Kehanetlerin merkezi,
Fırtınaların doğduğu zirve,
Ve devlerin mezarıydı.
Belki de bu yüzden Bursa’da dağ hiçbir zaman yalnızca dağ olmadı.
Osmanlı döneminde “Keşiş Dağı” denildi.
Daha sonra “Uludağ” oldu.
Ama antik dünyanın hafızasında o hâlâ Olympos’tu.
Ve bazı geceler…
Şimşekler zirvede birbirine çarparken, rüzgâr ormanları titrettiğinde, insanlar hâlâ aynı soruyu düşünür:
“Acaba Typhon gerçekten ölmedi mi?”
Bu efsanenin birebir Bursa merkezli antik bir yazılı metni günümüze ulaşmamıştır. Ancak anlatının temeli; Yunan mitolojisindeki Zeus–Typhon savaşına ve Uludağ’ın antik çağdaki “Mysia Olymposu” kimliğine dayanır.
Foto Galeri
