Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), Kamu Forumu'nda "Dünya ticareti için kritik bir dönüm noktası" başlığıyla yayımladığı 2026 Dünya Ticaret Raporu'nun detaylarını paylaştı. Rapora göre, küresel mal ticaretinin yaklaşık yüzde 72'si hala DTÖ kuralları çerçevesinde gerçekleşse de, iki yıl önceki yüzde 80'lik orandan yaşanan düşüş, sistemin baskı altında olduğunu gösteriyor.
DTÖ Genel Direktörü Ngozi Okonjo-Iweala, dünya ticaret sisteminin eşi benzeri görülmemiş zorluklarla karşı karşıya olduğunu belirtti. Okonjo-Iweala, makroekonomik dengesizlikler, teknolojik yenilikler ve jeopolitik rekabetlerin küresel ticaretteki gerilimlerde büyük rol oynadığını vurguladı. Ayrıca, DTÖ kurallarının hızla değişen küresel ekonomiye ayak uyduramadığı algısının da aksaklıkların önemli bir nedeni olduğunu ifade etti.
Raporda, üye ülkelerin çok taraflı işbirliğini güçlendirmesi ve işe yaramayan unsurları reformdan geçirmesi halinde küresel ekonomide 2050'ye kadar yüzde 3'e varan büyüme kaydedilebileceği bilgisi paylaşıldı. Aksi takdirde, sistemin zayıflamasının herkes için zarar verici olacağı uyarısı yapıldı. Okonjo-Iweala, çok kutuplu hale gelen küresel ekonominin güçlü işbirliği gerektirdiğini ve ticaret politikasının öneminin arttığını dile getirdi.
DTÖ raporu, küresel ticaret sisteminin geleceğine ilişkin üç farklı senaryo sunuyor. İlk senaryo, güçlendirilmiş çok taraflı ticaret sisteminin 2050'ye kadar küresel GSYH'yi yüzde 2,9 ve ihracatı yüzde 17,9 artırabileceğini öngörüyor. İkinci senaryo olan parçalanmış bir ticaret sisteminde ise küresel GSYH'nin yüzde 5,1 ve ihracatın yüzde 18,6 düşebileceği tahmin ediliyor.
Üçüncü senaryo ise çok taraflı işbirliğinin yerini serbest ticaret anlaşmaları ağına bıraktığı bir sistemi baz alıyor ve bu durumda küresel ekonomik büyümenin yüzde 6,9, ihracatın ise yüzde 26,9 azalabileceği hesaplanıyor. DTÖ, küresel ticaret sisteminin modernize edilmemesi ve reform için harekete geçilmemesinin dünya ekonomisine maliyetinin oldukça yüksek olacağı konusunda uyarıda bulunuyor. Üye ülkelerin reform çalışmalarına aktif olarak katılması gerektiği belirtiliyor.
