EĞER MAKİNELER İNSANI AŞARSA…
Yıl 2015…
Google’un sahiplerinden Larry Page arkadaşı Elon Musk’ın 44. Doğum günü için malikanesinde bir parti düzenliyor. Şarap bağlarıyla çevrili, San Francisco yakınlarındaki Napa Valley’de, doğayla iç içe izole bir malikanede, havuz kenarında sohbet ederlerken konu insan-makine tartışmasına geliyor ve Larry Page Elon Musk'ı türcü olmakla, insan yanlısı olmakla suçluyor.
Ona göre, eğer makineler insanı aşarsa, bu “doğal bir sonraki aşama”dır. Musk ise, süper zekânın kontrol edilmezse insanlığı yok edebileceğine inanıyor ve “Evet, ben insan yanlısıyım. İnsanlığı seviyorum" diyor. Bu tartışma ile iki arkadaş arasındaki dostluk bitiyor ve Elon Musk kısa bir süre sonra OpenAI'ın kurulmasına öncülük ediyor.
O yıllarda bu tür bir haberi okuyunca, insan olduğum için olsa gerek, insanlığın savunulmasına sevinmiş; ama bir yandan da “İnsanlığı savunmak Elon Musk’a kaldıysa, insanlığın işi gerçekten zor…” diye yazıklanmıştım.
2023 yılında Elon Musk, elinde elektrikli testereyle Arjantinli siyasetçi Javier Milei’nin “devlet harcamalarını kesme” metaforuna gönderme yapan bir etkinlikte ortaya çıktığında, bunun aslında sert kemer sıkma ve işten çıkarmaları simgelediğini sezmiş; bu konuda ne kadar doğru bir okuma yaptığımı o zaman daha iyi anlamıştım.
Aradan yıllar geçti.
Şimdi yıl 2026…
Antrophic’in ünlü modeli Mythos’un yüzde 70-75 otonom olduğunu okuyoruz. Doğru mu yanlış mı bilemiyoruz ama model kullanıma açılmadığına göre, söylenenler çok da yanlış değil. Modelin en dikkat çekici özelliği, siber güvenlik alanındaki "insan üstü" becerileri. Anthropic'e göre Mythos; işletim sistemleri ve web tarayıcılarında daha önce keşfedilmemiş binlerce açığı otonom olarak bulabilmekte ve sömürebilmekte. Kısaca daha makine-insan çekişmesi henüz tam anlamıyla başlamadı ama anlaşılan bu çekişme fazla uzakta da değil.
Şimdi de gelin birlikte, “Dünyanın ilk yapay zekâ tarafından yönetilen hükümeti mi?” başlıklı haberi okuyalım. Birleşik Arap Emirlikleri, 2 yıl içinde ajan tabanlı sistemlere büyük bir geçiş planlıyormuş. Haberde şunlar yazılı:
“Birleşik Arap Emirlikleri, dijital çağda hükümetlerin işleyiş biçimini yeniden tanımlayabilecek bir hamleyle, önümüzdeki iki yıl içinde kamu sektörü operasyonlarının yarısına ‘Ajan Yapay Zekâyı entegre etmeyi hedefleyen iddialı bir plan açıkladı ve böylece otonom yönetişimin ön saflarında yer aldı. Birleşik Arap Emirlikleri Başkan Yardımcısı ve Başbakanı ve Dubai Emiri Şeyh Muhammed bin Raşid El Maktum, hükümet sektörlerinin, hizmetlerinin ve operasyonlarının %50'sinin, verileri bağımsız olarak analiz edebilen, kararlar alabilen, görevleri yerine getirebilen ve sonuçları gerçek zamanlı olarak iyileştirebilen sistemler olan Ajan Yapay Zekaya geçeceğini açıkladı”. (Kaynak: Business Today 23 Nisan 2026).
Haber şu soruyu soruyor: Dünyanın ilk yapay zekâ tarafından yönetilen hükümeti mi?
Zaman içinde bu yaygınlaşırsa insanın makine karşısındaki durumu ne olur? Tam anlamıyla otonom bir yapay zekâ tarafından yönetilmeyi insanlar kabul ederlerse elbette işleri bitmiş olur ve Larry Page’in 2015 yılında söylediği, “eğer makineler insanı aşarsa, bu doğal bir sonraki aşamadır” sözleri doğrulanmış olur. Yok, hükümetler yüzde 70-75 otonom yapay zekâ ile yönetilirse o zaman da bir ölçüde de olsa insan yanlısı! Elon Musk haklı çıkmış olur.
Ben göreceğimi sanmam ama…
Yoksa biz gelecekte yaşanacak seçimlerde, hangi yapay zekânın bizi yöneteceği konusunda mı oy kullanacağız…
Cehaletimize verin bu sanat filmi animasyon olarak “Yönetim için Yapay Zekâ: Kitty AI” olarak Pınar Yoldaş tarafından çoktan-2016 yılında- üretilmiş bile. 2039 yılında geçen filmde insanlar artık politikacı değil, algoritma seçiyormuş.
Benim aklım hâlâ karışık…
Seçilen algoritmanın arkasında insanlar olacak mı, olmayacak mı…
Veya algoritmanın arkasında insanlar olmazsa, yapay zekânın yönettiği bir dünyada insanların hali ne olacak?
