Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, İstanbul Küresel E-İhracat Zirvesi'nde yaptığı konuşmada, dünya enerji haritasının büyük bir değişimden geçtiğini ifade etti. Birol, Rusya'dan Avrupa'ya uzanan doğal gaz boru hatları ve Hürmüz Boğazı gibi kritik enerji güzergahlarının ciddi sorunlarla karşı karşıya olduğunu belirterek, bu durumun ülkeleri enerji politikalarını yeniden gözden geçirmeye ittiğini vurguladı. Türkiye'nin jeopolitik konumunun bu dönüşümde önemli bir rol oynadığını ekledi.
Enerji tarihinde kömür, petrol ve doğal gazın farklı dönemlere damga vurduğunu hatırlatan Birol, günümüzde en hızlı gelişen enerji türünün elektrik olduğunu söyledi. "Dünya elektrik çağına giriyor" sözleriyle bu dönüşümü özetleyen Birol, her şeyin elektriklendiği bir döneme girildiğini ve elektriği fazla ve ucuz maliyetle üreten ülkelerin rekabette birkaç adım önde olacağını belirtti. Küresel elektrik tüketiminin toplam enerji tüketiminden üç kat daha hızlı büyüdüğünü de ekledi.
Elektrik talebindeki bu hızlı artışın arkasında üç ana itici gücün bulunduğunu açıklayan Birol; yapay zeka ve veri merkezleri, elektrikli araçlar ve klima kullanımındaki yükselişi işaret etti. Özellikle yapay zekanın teknolojik boyutunun yanı sıra ekonomi, jeopolitik ve savunma açısından da kritik önem taşıdığını vurguladı. Orta ölçekli bir veri merkezinin elektrik tüketiminin 100 bin haneli bir şehre eşdeğer olduğunu belirterek, "Elektrik yoksa yapay zeka yok" dedi.
Birol, ABD'deki beş büyük teknoloji şirketinin bu yıl veri merkezlerine yönelik yatırımlarının 700 milyar dolara ulaştığını ve bu rakamın petrol ve doğal gaz sektöründeki yatırımları aştığını dile getirdi. Türkiye'nin elektrik talebinin de son 10 yılda yıllık ortalama yüzde 5 arttığına dikkat çeken Birol, yapay zekanın enerji sistemine katkı sağlayabileceğini, yenilenebilir enerji kaynaklarının ve elektrik tüketim noktalarının çoğaldığı sistemlerde şebekelerin daha verimli yönetilmesine yardımcı olabileceğini sözlerine ekledi.
