Kartalın Gölgesinde Doğan Şehir: Bursa’nın Unutulan Kuruluş Efsanesi
Bazı şehirler savaşla kurulur.
Bazıları ticaretle büyür.
Bazıları ise gökyüzünden gelen bir işaretle doğar…
Bursa hakkında anlatılan en eski ve en etkileyici rivayetlerden biri tam da böyledir.
MÖ 2. yüzyıl…
Akdeniz’i titreten büyük komutan Hannibal Barca artık eski gücünde değildir.
Roma’ya diz çöktüren adam, Battle of Cannae sonrası tarihin en büyük askerlerinden biri olarak anılsa da, Kartaca’nın yenilgisi onu sürgüne mahkûm eder.
Kaçar…
Ve sonunda Bitinya’ya gelir.
Burada onu Prusias I of Bithynia karşılar.
Kralın bir hayali vardır:
Uludağ’ın eteklerinde yeni ve güçlü bir şehir kurmak.
Ama bir sorun vardır…
Şehir nereye kurulacaktır?
Ovalar savunmasızdır.
Dağ etekleri ise serttir.
Tam karar verilemezken rivayete göre olağanüstü bir olay yaşanır.
Kral ve danışmanları bugünkü Tophane sırtlarında gezerken gökyüzünde büyük bir kartal belirir.
Kartal, pençelerinde kıvranan bir yılan taşımaktadır.
Bir süre daireler çizdikten sonra bugünkü Bursa Hisar bölgesine iner.
Yılanı yere bırakır.
Ve onu parçalar.
Saray kahinleri bunu şöyle yorumlar:
“Kartal göğün kudretidir.
Yılan ise toprağın tehlikesi.
Bu tepe, düşmanlarını yenecek bir şehrin doğacağı yerdir.”
Prusias I of Bithynia bunun üzerine kararını verir.
Şehir burada kurulacaktır.
Ve kendi adını verir:
Prusa
Yani bugünkü Bursa…
Tarihçiler bugün şehrin gerçekten MÖ 188–185 yılları arasında kurulduğunu ve Hannibal Barca’ın şehir planlamasında etkili olduğunu kabul ediyor. Hatta bazı kaynaklar ilk sur planının onun tavsiyesiyle şekillendiğini belirtir.
Zaman geçer…
Prusa olur.
Sonra Brusa…
Ve sonunda Bursa.
Bugün insanlar Tophane Saat Kulesi çevresinde çay içerken, Osman Gazi ve Orhan Gazi türbelerini ziyaret ederken birçok kişi aynı tepede bir zamanlar bir kartalın kader belirlediğini bilmez.
Belki gerçekten oldu.
Belki sadece halkın hayal gücüydü.
Ama şehirlerin ruhu bazen gerçeklerden değil…
İnsanların inanmak istediği hikâyelerden doğar.
Ve Bursa…
Belki de gerçekten bir kartalın gölgesinde kuruldu.
Kaynakça
Natural History
Thomas Corsten, Die Inschriften von Prusa ad Olympum
Bursa Kültür Turizm kaynakları
