Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF) tarafından yayımlanan Küresel Borç Monitörü raporu, dünya genelindeki borç yükünün endişe verici boyutlara ulaştığını ortaya koydu. Rapora göre, küresel borç tutarı bu yılın ilk çeyreğinde 4,4 trilyon doların üzerinde bir artışla 353 trilyon dolara ulaşarak yeni bir rekor kırdı. Bu, üst üste beşinci çeyrekte kaydedilen bir artış oldu.
Borçtaki bu önemli yükselişin büyük bir kısmı, özellikle Çin ve ABD'deki kamu borçlanmalarından kaynaklandı. Küresel borcun gayri safi yurt içi hasılaya (GSYH) oranı ise ilk çeyrekte yüzde 305 olarak hesaplandı. Gelişmiş ekonomilerde borç oranları gerileme eğilimini sürdürürken, gelişmekte olan piyasalarda ise artış gözlendi. Norveç, Kuveyt, Çin, Bahreyn ve Suudi Arabistan bu dönemde en belirgin yükselişleri yaşayan ülkeler oldu.
Rapor, borç dağılımını da detaylandırdı. Gelişmiş ekonomilerin toplam borcu 246 trilyon dolara yaklaşırken, gelişmekte olan ülkelerin toplam borcu 106,7 trilyon dolara yükseldi. Hane halkı borçları 65,1 trilyon dolar, finansal olmayan şirket borçları 101,8 trilyon dolar, kamu borçları 108,5 trilyon dolar ve finansal sektör borçları 77,3 trilyon dolar olarak kaydedildi.
Türkiye'deki borç oranlarına bakıldığında ise, ilk çeyrek itibarıyla hane halkı borçlarının GSYH'ye oranı yüzde 10 seviyesinde sabit kaldı. Finansal olmayan şirket borçlarının oranı yüzde 37,7'ye, kamu borçlarının oranı ise yüzde 26,2'ye düşerken, finansal sektör borçlarının oranı yüzde 17,3'e çıktı.
Geleceğe yönelik beklentiler de raporda yer aldı. Yaşlanan nüfus, artan savunma harcamaları, enerji güvenliği ihtiyacı, siber güvenlik yatırımları ve yapay zekaya yönelik sermaye harcamaları gibi yapısal baskıların orta ve uzun vadede hükümet ve şirket borçlarını artırması bekleniyor. Orta Doğu'daki çatışmaların bu baskıları daha da yoğunlaştırabileceği ve borçlanma maliyetlerine yansıyabileceği belirtildi.
