Ticaret Bakanlığı, sosyal medya platformlarındaki ticari reklam ve haksız ticari uygulamalara yönelik yeni bir yönetmelik yayımladı. Resmi Gazete'de yer alan bu düzenlemelerle, dijital mecralardaki dolandırıcılıkların önüne geçilmesi, usulsüzlüklerin engellenmesi ve özellikle çocukların korunması amaçlanıyor. Yeni kurallar, sosyal medyada şeffaflığı ve tüketici güvenliğini artırmayı hedefliyor.
Yönetmeliğin en dikkat çekici maddelerinden biri, yapay zeka kullanımına ilişkin oldu. Özellikle 'deepfake' olarak adlandırılan sahte içeriklerin tüketici kararlarını manipüle etmesini önlemek amacıyla, insandan ayırt edilemeyen dijital karakterlerin yapay zeka ile üretildiğinin belirtilmesi zorunlu hale getirildi. Ayrıca, gerçek kişilerin dijital kopyalarının bir ürünü bizzat denemiş gibi gösterilmesi tamamen yasaklandı. Bu adım, tüketicilerin yanıltılmasını engellemeyi amaçlıyor.
Sosyal medya fenomenlerinin yürüttüğü reklam trafiği de düzenlemelerden nasibini aldı. Influencer'ların her türlü menfaat ilişkisini (hediye ürün, davet, indirim vb.) 'reklam' veya 'tanıtım' ibaresiyle açıkça belirtmesi şart koşuldu. Bu sayede gizli reklamcılığın önüne geçilerek sektördeki kayıt dışılığın ve güven kaybının azaltılması hedefleniyor. Ayrıca, tüketicileri istenmeyen işlemlere yönlendiren veya sahte aciliyet oluşturan 'karanlık tasarımlar' da denetim altına alındı.
Çevre dostu veya sürdürülebilir gibi 'yeşil aklama' (greenwashing) iddiaları, üniversite onayı veya akredite kuruluş belgesi olmadan reklamlarda kullanılamayacak. Bu düzenleme, çevresel hassasiyeti olan tüketicilerin manipüle edilmesini engellemeyi amaçlıyor. Çocukların korunması adına ise, kişisel verilerinin analiz edilerek onlara özel reklam içerikleri sunulması yasaklandı. Böylece çocukların sosyal medyada bir meta olarak kullanılmasının önüne geçilmesi planlanıyor.
Ticaret Bakanlığı'nın bu yeni düzenlemeleriyle birlikte, Reklam Kurulu'nun denetim yetkileri de güçlendirildi. Kurul, aykırılık tespiti halinde resen inceleme başlatabilecek ve aldatıcı reklamlar ile haksız ticari uygulamalar için 79 bin liradan 31 milyon liraya kadar değişen idari para cezaları uygulayabilecek. Bu cezalar, ihlalin türüne ve reklamın yayınlandığı mecraya göre farklılık gösterecek.
