Jeopolitik gerilimler ve yükselen enerji fiyatları, küresel emtia piyasalarında dengeleri değiştirerek pamuğu yeniden gündeme taşıdı. Petrol fiyatlarındaki artış, polyester ve naylon gibi sentetik liflerin maliyetini yükseltince, pamuk daha rekabetçi bir alternatif olarak öne çıktı. Bu durum, yatırımcı davranışlarına da yansıdı.
ABD Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu (CFTC) verilerine göre, hedge fonları ve varlık yöneticileri yaklaşık iki yıllık bir aranın ardından ilk kez pamukta net alım pozisyonu aldı. 14 Nisan ile biten haftada, New York pamuk piyasasında uzun pozisyonlar kısa pozisyonları 16.825 kontrat aştı. Bu gelişmeyle birlikte, Nisan 2024'ten bu yana devam eden net kısa pozisyon eğilimi sona erdi.
Piyasadaki bu yön değişiminin temel nedeni, enerji maliyetlerindeki artışın tekstil üreticilerinin hammadde tercihlerini etkileme potansiyeli. Özellikle Asya'daki üreticilerin, kimyasal lif üretiminde Körfez bölgesine olan bağımlılığı, artan maliyetler karşısında pamuğa yönelimi hızlandırabilir. Bu beklenti, pamuk vadeli işlemlerinin son altı haftada yaklaşık yüzde 22 yükselerek son iki yılın zirvesine yaklaşmasını sağladı.
Yükselişi destekleyen tek faktör enerji fiyatları değil. Arz tarafında yaşanan endişeler de fiyatları yukarı taşıyor. Savaş ve jeopolitik risklerin etkisiyle artan gübre maliyetlerinin, gelecek ekim döneminde pamuk üretimini sınırlayabileceği belirtiliyor. Analiz şirketi Cotlook, küresel pamuk piyasasının 2026-2027 sezonunda yaklaşık 295 bin tonluk bir arz açığı vereceğini öngörüyor.
Buna ek olarak, ABD'nin pamuk üretim merkezlerindeki kuraklık da üretim beklentileri üzerinde bir baskı unsuru oluşturuyor. Uzmanlar, yüksek stok seviyelerinin fiyatlardaki keskin artışı bir miktar sınırlayabileceğini ancak piyasadaki genel eğilimin yukarı yönlü olduğunu ifade ediyor. Yatırımcıların uzun pozisyonlarını artırıp kısa pozisyonlarını son 23 ayın en düşük seviyesine çekmesi de bu beklentiyi güçlendiriyor.
