Küresel petrol piyasaları, ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını öngören bir anlaşma beklentisiyle önemli bir düşüş yaşadı. Bu anlaşmanın küresel piyasaya yeni arz sağlayacağı düşüncesi, petrol fiyatlarını son üç ayın en düşük seviyelerine yaklaştırdı. Brent petrol, dört günde yüzde 15 değer kaybederek varil başına 79 doların üzerinde işlem görürken, ABD ham petrolü (WTI) 76 dolar civarında seyrediyor.
Cuma günü imzalanması beklenen geçici anlaşma, İran'a petrolünü derhal satma hakkı da dahil olmak üzere kapsamlı mali teşvikler sunuyor. Washington ile Tahran arasındaki gerilimi sona erdirme adımları, küresel enerji piyasalarındaki arz sıkışıklığını azaltacağı beklentisiyle son haftalarda petrol fiyatlarında sert geri çekilmeye yol açtı.
Piyasa aktörleri, anlaşmanın kalıcılığını ve Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinin ne kadar sürede normale dönebileceğini değerlendiriyor. BOK Financial Securities Kıdemli Başkan Yardımcısı Dennis Kissler, ilk haftalarda ABD donanmasının ticari gemilere eşlik etmeye devam edeceğini ve mayın temizleme gemilerinin bölgede görev yapacağını belirtti. Bu durumun deniz trafiğinin normalleşmesini yavaşlatabileceği öngörülüyor.
Ancak vadeli işlem piyasaları geleceğe odaklanmış durumda ve petrol akışının yeniden başlaması ihtimali giderek güçleniyor. Teknik detaylar üzerinde çalışmalar sürse de, 14 maddelik taslak mutabakat metni anlaşmanın en net çerçevesini ortaya koyuyor. Anlaşmanın ardından tarafların savaşı resmen sona erdirmeyi ve İran'ın nükleer programına yeni sınırlamalar getirmeyi amaçlayan 60 günlük müzakerelere başlaması bekleniyor.
Taslak metne göre İran, ticari gemilerin güvenli geçişini garanti altına alacak. ABD ise Hürmüz Boğazı üzerindeki kendi kısıtlamalarını kaldıracak. Basra Körfezi'ni Hint Okyanusu'na bağlayan bu stratejik su yolu, normal dönemlerde dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin taşındığı kritik bir geçiş noktasıdır. Anlaşma ayrıca ABD'nin İran ham petrolü, petrokimya ürünleri ve türevlerinin ihracatına yönelik bankacılık, sigorta ve taşımacılık hizmetlerini kapsayan muafiyetler sağlamasını da içeriyor.
