Sudan'da 15 Nisan 2023'te ordu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasında başlayan çatışmalar, ulusal bir sorun olmaktan çıkarak tüm bölge için ciddi bir güvenlik tehdidi haline geldi. Özellikle komşu ülke Çad, çatışmaların sınır ötesi etkileri, artan mülteci akını ve jeopolitik gerilimler nedeniyle büyük bir istikrarsızlık riskiyle karşı karşıya.
Sudan'daki kriz, Çad için doğrudan bir güvenlik tehdidine dönüştü. Sınır hattında yaşanan çatışmalar ve İHA saldırıları Çad ordusuna kayıplar verdirirken, yaklaşık 1400 kilometrelik sınır hattı silah kaçakçılığı ve silahlı grupların geçiş koridoru haline geldi. Ülke, çoğu Darfur'dan gelen 1 milyon 300 binden fazla Sudanlı mülteciye ev sahipliği yapıyor. Bu durum, zaten yoksullukla mücadele eden doğu bölgelerinde insani baskıyı ve kaynak rekabetini artırıyor.
Bölgesel ve uluslararası aktörlerin müdahalesi, krizi daha da karmaşıklaştırıyor. Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) Çad üzerinden HDK'ye askeri ekipman sağladığı iddiaları, Sudan ve Çad hükümetleri arasında gerilimi tırmandırıyor. Sudan ordusunun Çad'ı "çatışmanın tarafı" olmakla suçlaması, iki ülke arasında doğrudan bir askeri müdahale riskini gündeme getiriyor. Bu durum, krizin bölgesel bir savaşa dönüşme potansiyelini artırıyor.
Siyasi analist Prof. Muhammed en-Nadif Yusuf'a göre Çad, hem çatışmanın sınırdan taşması gibi bir dış tehditle hem de artan sosyal ve güvenlik baskısı gibi bir iç tehditle yüzleşiyor. Yusuf, sınır ötesine yayılan kabile yapıları nedeniyle etnik gerilimlerin komşu ülkelere taşındığını ve yerel çatışmaların körüklendiğini belirtiyor. Uzman, uluslararası aktörlerin stratejik çıkarları nedeniyle çatışmanın uzadığını ve kapsamlı bir siyasi çözümün zorlaştığını vurguluyor.
Uzmanlar, Sudan'daki çatışmaların uzamasının Çad'ı tamamen istikrarsızlığa sürükleyebileceği ve bu durumun Nijer ve Kamerun gibi çevre ülkeleri de etkileyen daha geniş bir kriz dalgasına yol açabileceği konusunda uyarıyor. Gelişmeler, Sudan krizinin artık Orta ve Doğu Afrika'nın güvenlik mimarisini yeniden şekillendiren kritik bir sürece evrildiğini gösteriyor.
